Tác dụng của cây chùm ngây là gì? Đặc điểm và cách dùng chùm ngây

0
54
Cây chùm ngây với lá hình lông chim, có màu xanh


Cây chùm ngây (cây cải ngựa) được biết đến là một loại rau thơm ngon, có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, ít ai biết được cây chùm ngây còn là một loại dược liệu chữa được rất nhiều căn bệnh khác nhau. Nếu như bạn chưa biết về đặc điểm cũng như công dụng của nó thì hãy tìm hiểu ngay bài dưới đây.

Cây chùm ngây là cây gì?

Ba đậu dại, cây cải ngựa, cây dùi chống là các tên gọi khác của cây chùm ngây, là loại thực vật thuộc thân gỗ, phổ biến nhất thuộc họ Chùm ngây. Cây chùm ngây có tên khoa học là  Moringa oleifera, là loại cây có khả năng tăng trưởng nhanh, chủ yếu ở các vùng Thanh Hóa, Ninh Thuận, An Giang, Bình Thuận,… và ngày nay thì được nuôi trồng phổ biến hơn. Đến đây chắc hẳn các bạn đã biết cây chùm ngây mọc ở đâu hay cây chùm ngây còn gọi là cây gì rồi đúng không nào?

Cây chùm ngây Moringa có lá kép dài 30 -60cm, màu xanh, hình lông chim mọc đối 6 – 9 đôi, cây có hoa màu trắng, mọc ở chùy ở nách, có lông tơ và thường nở vào mùa xuân. Trong cây chùm ngây chứa rất nhiều các khoáng chất, chất đạm, vitamin tốt cho sức khỏe và cung cấp các hợp chất quý hiếm như: quercetin, caffeoylquinic acid, alpha-sitosterol hay zeatin. Chính vì thế ngoài được sử dụng chế biến các món ăn từ cây chùm ngây thì đây còn là một loại dược liệu ngăn ngừa và điều trị các bệnh ung thư, ổn định huyết áp, bảo vệ gan.

Quả cây chùm ngây dài khoảng 20 – 40cm, có dạng nang treo, hạt tròn màu đen và có kích thước như đậu Hà Lan. Có thể nói, cây trùm ngây là một trong số ít các dược liệu bạn có thể tận dụng được tất cả các bộ phận: lá, thân, quả và rễ.

Tác dụng cây chùm ngây

Giống với cây xạ đen, trong chùm ngây chữa hàm lượng dinh dưỡng cao, cùng với các hợp chất quý hiếm như quercetin, caffeoylquinic acid, alpha-sitosterol,… nên giúp trị nhiều bệnh trong đông y. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết tác dụng chữa bệnh của cây chùm ngây, vì thế hãy cùng mình tìm hiểu dưới đây:

+ Bảo vệ gan:

Trong cây chùm ngây chữa các chất làm giảm tổn thương gan, kích thích quá trình hồi phục của gan, vì thế mà thường được sử dụng trong quá trình điều trị các bệnh về gan.

+ Phòng các bệnh ung thư, thoái hóa xơ nang:

Lá cây chùm ngây chữa đến 46 hoạt chất chống oxy hóa, đặc biệt là vitamin C và vitamin A. Những hoạt chất này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ, trung hòa các tác động của các gốc tự do, điều trị các bệnh về ung thư.

Cây chùm ngây thân gỗ với hoa màu trắng và quả dài hình dẹp

+ Tốt cho cơ bắp, máu: 

Trong cây chùm ngây rất giàu axit amin, có đến khoảng 18 loại khác nhau như leucine, methionine, valine, lysine,… giúp bổ trợ cho máu và cơ bắp.

+ Trị tăng cholesterol, tăng triglycerit, giảm axit uric:

Rễ cây chùm ngây có tác dụng gì? Mỗi ngày sử dụng khoảng 100g rễ cây đinh lăng tươi nấu với nước sôi thì sẽ giúp bạn điều trị hiệu quả các bệnh tăng cholesterol, tăng lipid trong máu, giúp bạn có được cơ thể khỏe mạnh hơn.

+ Ngăn ngừa lão hóa da:

Theo đông y, trong cây rau chùm ngây chữa cytokinin – một loại kích thích sự phân chia tế bào, chống sự lão hóa, bảo vệ da khỏi các tia cực tím, nếp nhăn.

Cây chùm ngây với những chùm hoa trắng nở rộ

+ Điều trị u xơ tiền liệt tuyến: 

Cây chùm ngây chữa bệnh gì? Ngoài những công dụng kể trên thì sử dụng cây chùm ngây cùng với lá trinh nữ hoàng cung nấu và sử dụng 3 lần/ ngày có thể giúp điều trị bệnh u xơ tiền liệt tuyến.

+ Phòng ngừa loãng xương: 

Tác dụng của cây chùm ngây với trẻ em là giúp phòng ngừa loãng xương, với hàm lượng canxi và magie phong phú giúp cung cấp đầy đủ các dưỡng chất phòng ngừa các bệnh về xương khớp cho cả người già lẫn trẻ nhỏ. Bạn có thể sử dụng nấu canh, uống nước hay pha trà đều được.

+ Ngừa thai:

Chùm ngây có chứa hoạt chất quý là alpha-sitosterol, bên cạnh việc điều trị nhiều căn bệnh thì hoạt chất này còn có cấu trúc giống với estrogen có tác dụng ngăn ngừa quá trình thụ tinh, giúp ngừa thai hiệu quả.

+ Tăng khả năng miễn dịch cho cơ thể:

Bạn có thể sử dụng cây chùm ngây như một loại rau, hoặc một loại thuốc thế tăng khả năng sức khỏe. Trong chùm ngây có chứa rất nhiều thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất, hoạt chất tốt cho cơ thể giúp chống miễn dịch từ các kháng thể gây hại hay tăng tổng số bạch cầu.

Cành cây chùm ngây với lá màu xanh, hình lông chim nhỏ

+ Điều hòa huyết áp:

Với những ai bị bệnh huyết áp cao, thì cũng có thể sử dụng rễ cây chùm ngây ngâm rượu, thân cây chùm ngây, củ cây chùm ngây sắc thành nước uống giúp làm giảm hàm lượng cholesterol trong cơ thể, giảm lượng mỡ trong gan và điều hòa huyết áp ở mức tối ưu.

+ Cải thiện mắt:

Vitamin C và chất chống oxi hóa có trong chùm ngây là phương thuốc hiệu quả giúp bảo vệ và chăm sóc mắt của bạn, ức chế sự dày lên của màng mao mạch, ngăn ngừa các bệnh về viêm võng mạc mắt.

+ Hỗ trợ điều trị rối loạn dạ dày: 

Cây chùm ngây có công dụng gì? Cây chùm ngây trị bệnh rối loạn dạ dày nhờ vào tính kháng acid, kháng histamin nên có khả năng điều trị các bệnh như: táo bón, viêm loét dạ dày, viêm đại tràng một cách hiệu quả.

Như vậy, bạn có thể thấy được lợi ích của cây chùm ngây đối với đông y cũng như y học hiện đại là vô cùng quan trọng rồi đúng không nào? Chính nhờ giá trị dinh dưỡng của cây chùm ngây cao nên ngày nay vẫn được rất nhiều gia đình ưa chuộng sử dụng.

Cách dùng cây chùm ngây

Sau khi đã biết được tác dụng của thân cây chùm ngây, củ cây chùm ngây có tác dụng gì thì ngay bây giờ mình sẽ hướng dẫn các bạn về cách dùng cây chùm ngây đem lại hiệu quả tốt nhất nhé:

Dùng hạt cây chùm ngây, rễ cây chùm ngây ngâm rượu

Bạn có thể sử dụng hạt cây chùm ngây chín hoặc rễ cây chùm ngây để ngâm rượu, giúp điều trị các bệnh về gan, xương khớp một cách hiệu quả. Cách làm như sau:

Rễ cây chùm ngây màu trắng dùng để ngâm rượu hay làm thuốc

  • Bước 1: Chọn hạt quả chùm ngây chín, không bị hỏng hoặc rễ cây. Sau đó rửa sạch để cho ráo.
  • Bước 2: Xếp vào bình thủy tinh đã chuẩn bị.
  • Bước 3: Cho rượu trắng vào bình theo tỉ lệ 1:8 để ngâm.
  • Bước 4: Đậy nắp kín lại và ủ trong vòng từ 3 -4 tháng là có thể sử dụng được.

Nấu canh rau chùm ngây

Ngoài việc sử dụng như một phương thuốc đông y thì bạn cũng có thể sử dụng cây chùm ngây trong việc nấu ăn hằng ngày để giúp nâng cao sức khỏe của các thành viên trong gia đình. Bạn có thể tham khảo cách nấu dưới đây:

Chuẩn bị: 20g lá chùm ngây, 10g thịt bò. Cách chế biến cây chùm ngây:

  • Bước 1: Lá chùm ngây sau khi mua về thì thái nhỏ, rửa sạch. Thịt bò thì xay nhuyễn ướp cùng với một ít gia vị.
  • Bước 2: Cho khoảng 150ml nước vào nấu cho đến khi sôi. Trong lúc đó thì xào thịt bò cùng với lá chùm ngây cho chín.
  • Bước 3: Khi nước sôi thì cho hỗn hợp thịt bò và lá chùm ngây vào, nêm thêm ít gia vị và tắt bếp là có thể sử dụng

Bột chùm ngây đắp mặt

Cách sử dụng thân cây chùm ngây: thân cây chùm ngây có chứa các hoạt chất làm chống lão hóa da, hạn chế nếp nhăn vì thế mà bạn có thể sử dụng bột cây chùm ngây xay nhuyễn để đắp mặt. Cách sử dụng như sau:

Bột cây chùm ngây xay nhuyễn và lá cây chùm ngây

  • Bước 1: Trộn khoảng 1 muỗng canh bột chùm ngây cùng với 1/2 hộp sữa chua và 1 muỗng mật ong lại với nhau để có được một hỗn hợp sệt.
  • Bước 2: Rửa mặt thật sạch và đắp hỗn hợp mặt nạ lên.
  • Bước 3: Thư giãn trong 15 – 20 phút rồi rửa sạch bằng nước ấm.

Sử dụng liên tục như vậy, một tuần khoảng 1 – 2 lần sẽ đem lại hiệu quả cho làn da của bạn đấy.

Dùng để sắc thuốc uống hằng ngày

Nếu dùng để sắc thuốc uống hằng ngày thì bạn có thể sử dụng bất cứ  bộ phận nào của cây: lá, thân, rễ hay quả. Với cách dùng này thì bạn có thể lưu ý sử dụng thêm nhiều các loại dược liệu khác đi kèm như: cam thảo, hà thủ ô, trinh nữ,… để đem lại hiệu quả cao nhất. Hoặc nếu như không có thì cũng không sao, bạn vẫn có thể tham khảo cách sau đây:

Lá cây chùm ngây được đặt trong thùng và cành cây chùm ngây màu xanh

  • Bước 1: Sử dụng khoảng 200g cây chùm ngây, rửa sạch.
  • Bước 2: Cho thêm khoảng 500ml nước, đun sôi cho đến khi hỗn hợp sệt lại còn khoảng 250ml nước cốt.
  • Bước 3: Sử dụng 3 lần/ ngày để đem lại hiệu quả tốt nhất.

Lưu ý khi sử dụng cây chùm ngây

Bên cạnh những công dụng của cây chùm ngây đem lại thì giống với phần lớn các loại dược liệu khác như: cây đinh lăng, cây xạ đen thì khi sử dụng cây chùm ngây bạn cũng nên hiểu rõ và lưu ý những điều sau đây:

+ Không sử dụng cho phụ nữ có thai:

Trong cây chùm ngây có chứa chất alpha-sitosterol (có cấu trúc gần giống với estrogen) gây co cơ trơn, dễ gây sảy thai nên phụ nữ có thai tuyệt đối không được sử dụng cây rau chùm ngây này. Tuy nhiên, phụ nữ sau khi sinh xong thì có thể sử dụng và còn rất tốt cho cơ thể.

+ Không nên quá lạm dụng, sử dụng quá nhiều cây chùm ngây:

Với bất kỳ loại dược liệu nào cũng vậy, việc quá lạm dụng, sử dụng quá nhiều mà không theo liều lượng sẽ dễ khiến gây nên các tác dụng phụ ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn. Và với lá chùm ngây cũng vậy, bạn nên sử dụng ở một mức độ vừa đủ mà thôi.

+ Không nên nấu quá kỹ:

Khi chế biến hay nấu cây chùm ngây thì bạn cũng không nên nấu chín kỹ, vì như vậy sẽ làm mất dần đi các chất dinh dưỡng có bên trong của cây.

+ Thu hái và chế biến trong 12 tiếng:

Đối với cây chùm ngây, bạn chỉ nên sấy lạnh và chế biến trước 12 giờ khi thu hái để cây vẫn còn giữ được độ tươi, đầy đủ dưỡng chất. Hạn chế để quá lâu mất đi độ tươi của cây rau.

Cách trồng cây chùm ngây tại nhà đơn giản

Khi tìm hiểu tác dụng của hạt cây chùm ngây, công dụng của thân cây chùm ngây thì bạn đã phần nào biết được độ “hot” của loại cây này đúng không? Quả thực, giá cây chùm ngây giao động từ 150.000 – 500.000/kg tùy từng loại, vì thế mà thay vì mua cây chùm ngây thì bạn có thể học các kỹ thuật trồng cây chùm ngây đơn giản dưới đây:

Cách trồng cây chùm ngây bằng gieo ươm hạt

Cây chùm ngây là loại cây thường phù hợp, phát triển chủ yếu ở các tỉnh miền trung, vì thế mà thời điểm gieo hạt giống cây chùm ngây sẽ từ tháng 5 đến tháng 8 và có thể thu hoạch vào khoảng tháng 3 và tháng 10. Dưới đây là cách gieo ươm bằng hạt mà bạn có thể tham khảo:

Cây chùm ngây được trồng theo luống bầu

+ Chuẩn bị: Trước khi bắt đầu gieo trồng cây chùm ngây thì bạn cần chuẩn bị:

  • Mua hạt giống cây chùm ngây: nên chọn những hạt đều, hạn chế bị hư hỏng.
  • Bầu với kích thước 12 x 20cm
  • Đất được trộn với hỗn hợp phân chuồng, phân hóa học đảm bảo độ ẩm và tơi xốp.
  • Luống bầu nên đặt có khoảng cách nhất định, vừa đủ để cây có thể phát triển.

+ Xử lý hạt: 

Hạt giống sau khi mua về thì bạn cần phải ngâm với nước ấm khoảng 60 độ trong vòng 1 ngày sau đó mới tiến hành gieo hạt.

+ Gieo hạt:

Khi gieo hạt thì bạn nên đặt hạt sâu khoảng 25mm, sau đó phủ thêm một lớp đất mỏng lên phía trên. Lưu ý sau khi gieo hạt thì bạn nên tưới nước vừa phải không để nước khô quá hoặc ướt quá, đợi khoảng 1 tuần khi cây đã nảy mầm thì nên giữ bầu luôn được ẩm để cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cho cây phát triển.

Cách trồng cây chùm ngây bằng cành

Cây chùm ngây là loại cây dễ trồng và chăm sóc, vì thế kỹ thuật ươm trồng cây chùm ngây cũng không quá phức tạp. Đối với trồng bằng cành thì bạn cần biết cách chiết cách cây chùm ngây dưới đây:

+ Chọn cành giâm:

Khi chọn cành cây chùm ngây để gieo trồng thì bạn nên chọn những cành bánh tẻ hoặc cành chính mà không nên chọn phần ngọn. Nên chọn những cành ít bị sâu bệnh, khỏe mạnh và có kích thước vừa đủ.

Sau khi chọn được cành giâm thì bạn nên ngâm cành trong nước để tránh cành bị mất nước hay héo.

+ Cắt cành giâm:

Nên chọn các đoạn thân có đường kính thân từ 2 – 5cm, chiều dài khoảng 10 – 15cm và có từ 2 -3 cặp lá nhánh. Không nên chọn những cành có nhiều phiến lá quá hoặc ít phiến lá quá. Khi cắt nên lưu ý cắt xéo cành để dễ dàng cho việc giâm.

+ Ngâm cành giâm:

Để cây không bị sâu bệnh và có thể sinh trưởng tốt nhất thì sau khi cắt cành giâm bạn nên ngâm cành trong thuốc trị nấm khoảng từ 20 – 30 phút.

+ Cắm cành giâm:

Chuẩn bị tro trấu (25%), cát (75%) sau đó trộn đều hỗn hợp vào trên líp. Trong khoảng tuần đầu thì nên đảm bảo độ ẩm khoảng 80%, và sau khoảng 45 ngày khi cành đã phát triển thì bạn có thể trồng cây ra chậu.

Mua cây chùm ngây ở đâu?

Để có thể trồng được những câu chùm ngây phát triển tốt thì lựa chọn nguồn bán giống cũng vô cùng quan trọng. Vì là loại cây chỉ sinh trưởng và phát triển chủ yếu ở các tỉnh miền trung như: Thanh Hóa, Ninh Thuận, Bình Thuận,… nên bạn có thể đến trực tiếp các cơ sở nuôi trồng cây chùm ngây lớn ở đây để lựa chọn. Như vậy, bạn vừa có thể lựa chọn được những loại giống chất lượng cao mà giá thành lại rẻ nữa.

Ngoài ra, nếu bạn đang muốn mua cây chùm ngây có thể sử dụng luôn thì có thể đến với các nhà thuốc đông y ở địa phương để mua được sản phẩm chất lượng.

Như vậy, phía trên mình đã giới thiệu cho các bạn tất tần tật về cây chùm ngây: công dụng cây chùm ngây, đặc điểm hay kỹ thuật ươm trồng cây chùm ngây. Hy vọng với những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu thêm về loại dược liệu quý này.

Xem thêm >> 15 bài thuốc từ cây đinh lăng trị bách bệnh mà bạn nên biết

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here